Goedemorgen en fijn dat je er weer bij bent.
Soms gebeurt er iets op een dag waardoor je ineens spanning voelt. Je raakt geïrriteerd, verdrietig of misschien zelfs boos. Achteraf weet je vaak wel dát je iets voelde, maar niet altijd waarom.
Dat herken ik zelf ook. Juist daarom vind ik het G-schema zo'n waardevolle methode. Het helpt om stap voor stap te onderzoeken wat er gebeurde, welke gedachten daarbij ontstonden en hoe die uiteindelijk invloed hadden op je gevoel en gedrag.
Voor veel mensen met autisme kan dat extra waardevol zijn. Gevoelens en gedachten lopen soms door elkaar heen, waardoor het lastig kan zijn om precies te begrijpen wat er vanbinnen gebeurt.
Wat is het G-schema?
Het G-schema is een hulpmiddel uit de cognitieve gedragstherapie (CGT). De letter G staat voor vijf onderdelen:
- Gebeurtenis
- Gedachte
- Gevoel
- Gedrag
- Gevolg
Door deze onderdelen achter elkaar in te vullen, ontstaat er overzicht. Je kijkt als het ware terug naar een situatie en ontdekt welke stappen er tussen een gebeurtenis en jouw reactie zaten.
Een eenvoudig voorbeeld
Stel dat iemand een bericht niet direct beantwoordt.
De gebeurtenis is dan: "Ik stuurde een bericht en kreeg geen reactie."
Vervolgens ontstaat er een gedachte: "Misschien is diegene boos op mij."
Die gedachte kan leiden tot een gevoel van onzekerheid of spanning.
Dat gevoel heeft vervolgens invloed op het gedrag. Misschien stuur je meerdere berichten achter elkaar of trek je jezelf juist terug.
Het gevolg is dat de spanning verder oploopt.
Door dit proces zichtbaar te maken, ontdek je dat niet de gebeurtenis zelf altijd het probleem is, maar vaak de gedachte die ertussen zit.
Waarom werkt het goed bij autisme?
Veel mensen met autisme houden van structuur en duidelijkheid. Het G-schema sluit daar goed op aan. Het verdeelt een complexe situatie in kleine, overzichtelijke stappen.
In plaats van één grote wirwar van emoties ontstaat er een helder overzicht.
Het helpt om:
- emoties beter te herkennen;
- gedachten bewust te onderzoeken;
- patronen te ontdekken;
- spanning te verminderen;
- meer grip te krijgen op moeilijke situaties.
Juist doordat alles wordt opgeschreven, ontstaat er rust. Wat eerst alleen in je hoofd zat, staat nu overzichtelijk op papier of in een app.
Oefenen geeft inzicht
Het invullen van een G-schema voelt in het begin soms wat onnatuurlijk. Dat is heel normaal. Hoe vaker je ermee werkt, hoe makkelijker het wordt om gedachten en gevoelens van elkaar te onderscheiden.
Je hoeft daarbij niet direct grote problemen te analyseren. Juist kleine situaties uit het dagelijks leven zijn vaak een goed startpunt.
Na verloop van tijd ga je patronen herkennen. Je ontdekt welke gedachten regelmatig terugkomen en welke situaties spanning veroorzaken.
Het G-schema lost niet alles op. Maar het kan wel helpen om jezelf beter te begrijpen.
Het brengt overzicht in situaties die eerst chaotisch aanvoelden. Stap voor stap ontstaat er meer inzicht, meer rust en meer begrip voor wat er in jezelf gebeurt.
Dankjewel voor het lezen!